Moeilijke woorden

Mogelijkheid tot zelfreflectie
Dit betekent dat je kunt nadenken over wie je bent en waarom je doet wat je doet.

Deel uitmaken van de gemeenschap
Dit betekent dat je hoort bij een groep mensen.
Deze groep mensen heeft iets gemeenschappelijks met jou.
Gemeenschap kan je familie zijn, jouw schoolvrienden of de mensen die bij je in de buurt wonen.

Brainstormen
Brainstormen betekent dat je over een onderwerp nadenkt en dan hardop zegt wat je te binnen schiet.
Brainstormen betekent het delen van ideeën met anderen.
Sommige mensen vinden jouw ideeën misschien niet leuk.
Alle ideeën zijn waardevol, maar sommige ideeën kunnen beter zijn dan andere. Het is belangrijk om naar de ideeën van anderen te luisteren.

Burgerschap
Mensen zijn burgers van het land waarin ze zijn geboren of waar ze wonen.
Burgerschap betekent dat je bij een bepaald land hoort.
Alle mensen die de nationaliteit van een land hebben, worden burgers genoemd.
Burgers hebben een paspoort om te bewijzen dat ze bij dit land horen.
Alle burgers van een land hebben rechten en plichten.
Een recht is bijvoorbeeld het recht om te stemmen bij verkiezingen.
Een plicht is bijvoorbeeld dat je ingeschreven moet staan bij je gemeente.

Actieve burger
Een actieve burger is een lid van een land die geïnteresseerd is in deelname aan de gemeenschap.
Een actieve burger is iemand die geïnteresseerd is in politiek en die ervoor zorgt dat dingen beter worden voor de gemeenschap.

Communicatie
Communicatie gaat over het uitwisselen van informatie met elkaar.
Communicatie kan plaatsvinden tussen twee of meer mensen.
We kunnen communiceren door te spreken of te schrijven.
Er zijn ook andere vormen van communicatie.
Mensen kunnen ook communiceren door naar elkaar te kijken of door naar dingen te wijzen.

Competentie
Competentie betekent dat je iets kunt.
Competentie betekent dat je goede vaardigheden hebt om iets op een goede manier te doen.
Als je een competentie in iets hebt, dan betekent dit dat je er goed in bent.
Competentie wordt ook wel talent genoemd.

Vertrouwelijkheid
Soms wil je niet dat andere mensen iets over je te weten komen. Het is mogelijk om sommige dingen alleen met een paar mensen te delen.
Deze mensen mogen niet aan anderen doorvertellen wat je met ze deelt.
Vertrouwelijkheid betekent dat alleen de mensen die jij uitkiest jouw verhaal zullen weten.
Het betekent dat de informatie die je deelt, bij de mensen blijft waaraan je het hebt verteld.
Mensen moeten elkaar respecteren en alleen dingen delen die ze ook mogen delen.

Bijdragen aan de samenleving
Bijdragen aan de samenleving betekent dat je iets doet voor de samenleving waar je bij hoort.
Je draagt bij als je wilt dat je gemeenschap beter wordt.

Lesprogramma
Een lesprogramma is een onderwijsprogramma dat mensen helpt om peer supporters te worden.
Het lesprogramma bestaat uit oefeningen.
Er zijn veel oefeningen in het lesprogramma.
Als je deze oefeningen doet, zul je nieuwe dingen leren.
De oefeningen helpen om je vaardigheden te verbeteren.
De oefeningen helpen mensen met een verstandelijke beperking om peer supporters te worden.
Het lesprogramma is beschikbaar op de Topside website: https://www.peer-support.eu/

Database
Database betekent dat heel veel informatie verzameld wordt op één plek.
Deze informatie wordt data genoemd.
De data kan worden opgeslagen op een computer of op het internet.
Je kunt de database openen en de informatie lezen.

Beslissingen nemen
Alle mensen kunnen hun eigen keuze maken.
Dit betekent dat je kunt beslissen wat je wilt. Je kunt bijvoorbeeld beslissen waar je wilt wonen.
Je kunt beslissen wat je wilt eten bij het avondeten.
Er zijn gemakkelijke en moeilijke beslissingen om te nemen.
Elke dag moeten we beslissingen nemen.
Je neemt niet altijd een goede beslissing.
Mensen nemen soms slechte beslissingen. Een slechte beslissing is iets waar je spijt van hebt.
Je kunt andere mensen vragen om hun mening, als je een beslissing neemt.

Diversiteit
Diversiteit betekent dat er veel mensen of dingen samen zijn.
Alle mensen verschillen van elkaar. Het is geweldig om verschillende dingen samen te hebben.
Verschillen zijn interessant.
We kunnen veel leren van anderen die van ons verschillen.

Eenvoudig te lezen
Mensen met een verstandelijke beperking kunnen moeite hebben met het begrijpen van dingen en het leren van nieuwe dingen. Als mensen met een verstandelijke beperking geen goede informatie krijgen, vallen ze buiten de groep.
Daarom is het belangrijk dat mensen met een verstandelijke beperking informatie krijgen die duidelijk en eenvoudig te begrijpen is.
Om dit goed te doen, moet je normen volgen.

Empathie
Empathie betekent dat je begrijpt hoe een ander zich voelt.
Het betekent dat je kunt voelen wat een ander voelt.
Het betekent dat je je kunt voorstellen om in een zelfde situatie te zijn als deze persoon.

Evaluatie
Als je een seminar doet, wil je weten of mensen het leuk vonden of niet.
Je moet er ook rekening mee houden of je het seminar zelf leuk vond.
Dit heet een evaluatie.
Er zijn een paar tools om je te helpen met een evaluatie.

Formele ondersteuning
Ondersteuning betekent dat iemand je helpt.
Formele ondersteuning betekent dat je hulp krijgt van een voogd of van een ander iemand wiens baan het is om mensen met een verstandelijke beperking te ondersteunen.
Je moet de mogelijkheid hebben om alleen hulp te krijgen bij de dingen die je niet alleen kunt doen.

Informele ondersteuning
Ondersteuning betekent dat iemand je helpt.
Informele ondersteuning betekent dat je ondersteuning krijgt van iemand die je vertrouwt.
Jouw ondersteuner kan een vriend zijn, een familielid, een buurman of -vrouw of iemand van wie je hulp wilt hebben.
Informele ondersteuning moet gratis zijn.

Richtlijnen
Richtlijnen geven je goede ideeën over hoe je dingen moet doen.
Richtlijnen zijn geen regels, maar een advies hoe je dingen het best kunt doen.

Inclusie
Inclusie betekent dat je deel van iets uitmaakt.
Inclusie betekent dat je helemaal kunt meedoen.
Inclusie betekent dat je als persoon helemaal geaccepteerd bent.

Informeel gesprek
Een informeel gesprek betekent dat je met iemand praat, zonder dat je plant wat je wilt zeggen.
Een informeel gesprek heb je met iemand die je kent.
Dit kan altijd en overal.
Een informeel gesprek geeft geen stress, je hoeft je er niet op voor te bereiden.

Weloverwogen beslissingen
Een weloverwogen beslissing betekent dat je heel veel informatie hebt over het onderwerp.
Je kunt deze informatie onthouden en gebruiken als je jouw beslissing neemt.
Je kunt gemakkelijker een beslissing nemen als je informatie hebt over het onderwerp.

Levenservaringen
Levenservaringen kunnen dingen zijn die je in je leven hebt meegemaakt.
Het kan alles zijn dat je hebt geleerd of alles dat je hebt gezien.

Levenslang leren
Programma’s voor levenslang leren zijn cursussen waarin volwassenen nieuwe dingen kunnen leren.
Levenslang leren van volwassenen heet ook wel volwassenenonderwijs.
Op dit moment vinden mensen met een verstandelijke beperking het vaak moeilijk om deel te nemen aan programma’s voor levenslang leren.

Mentor
De mentor is iemand die peer supporters kan ondersteunen als ze vragen hebben.
De mentor is iemand waar je naartoe kunt gaan voor advies of hulp als je andere mensen ondersteunt.
De mentor zal peer supporters helpen om na te denken hoe ze hun peers kunnen ondersteunen.
De mentor vertelt je niet wat je moet doen.
De mentor helpt je om na te denken over de keuzes.

Methodologie
Er is een manier waarop je dingen doet.
Methodologie gaat over de regels die je volgt als je iets doet.
Het betekent dat je een idee hebt over hoe je dingen het beste kunt doen.

Motivatie
Motivatie betekent dat iemand geïnteresseerd is om iets te doen. Je hebt een reden waarom je iets doet.
Deze reden is de motivatie waarom je aan iets deelneemt.

Open houding
Houding is een manier van denken of voelen over iets of iemand.
Houding kan positief of negatief zijn.
Een open houding is dat je geen oordeel hebt, voordat je iets of iemand leert kennen.

Pantomime
Pantomime is als je jezelf uitdrukt met je gezicht.
Pantomime betekent dat je niet met woorden communiceert, maar je gevoelens met je gezicht laat zien.
Je kunt heel veel gevoelens met je gezicht laten zien.
Je kunt boos, blij, zenuwachtig of verdrietig kijken of andere gevoelens laten zien.

Peer
Een peer is iemand die soortgelijke situaties met je deelt.
Een peer is iemand als jij.
Een peer kan begrijpen hoe jij je voelt.
Een peer maakt soortgelijke situaties mee als jij.
Een peer hoeft geen vriend of familie van je te zijn.
Voor mensen met een verstandelijke beperking zijn peers andere mensen met een verstandelijke beperking.

Peer ondersteuning
Peer ondersteuning gaat over het krijgen van ondersteuning van mensen die je kunt vertrouwen en het krijgen van ondersteuning van mensen die je kunt begrijpen.
Het gaat over ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking die soortgelijke ervaringen met je delen.
Peer ondersteuning gaat over opgenomen worden in je gemeenschap.
Het gaat over het krijgen van ondersteuning van mensen als jij.
Peer ondersteuning gaat er helemaal over dat mensen elkaar helpen.

Persoonsgerichte aanpak
Alles wat we doen, moet zorgen voor de behoeften van de persoon.

Planning tool
Een tool is een apparaat dat je kunt gebruiken om iets mee te maken. Een planning tool betekent een nuttig voorwerp of idee dat je kan helpen om een activiteit of een evenement mee te plannen.
Als je een activiteit of een evenement plant, dan denk je na over hoe je dat gaat doen.
Je plant de details met een planning tool.

Privé
Privé is iets dat alleen voor jou is en niet voor iemand anders.
Als informatie privé is, dan ben jij de enige die dat zou mogen weten.
Als iets niet privé is, dan is het openbaar.
Openbaar is voor iedereen, privé is alleen voor jou.

Privacy
Privacy betekent dat je jezelf kunt zijn en niet met anderen.
Andere mensen letten niet op wat je doet.

Bewustmaking van rechten
Het betekent dat je mensen meer laat weten over mensenrechten.
Rechten zijn dingen die je kunt doen in de samenleving.
Het is belangrijk dat mensen weten wat hun rechten zijn.

Rol
Een rol is wat je in bepaalde situaties moet doen.
een rol betekent wat anderen van jou verwachten, hoe jij je moet gedragen en wat je moet doen.

Sleutelrollen
Dit zijn de belangrijkste rollen.
Sleutelrollen helpen andere mensen echt in bepaalde situaties.

Sociale rol
We hebben verschillende rollen in een gemeenschap of in de samenleving.
Een sociale rol kan alles zijn dat je thuis, op het werk of in je vrije tijd doet.
Als we een sociale rol hebben, verwachten mensen dat we ons op een bepaalde manier gedragen.
Als je werkt als tuinier, dan verwachten mensen dat je zorgt voor planten.
Als je een zus bent, dan verwachten mensen dat je vriendelijk bent voor je broer.

Rollenspel
Een rollenspel is een oefening.
Bij een rollenspel gedraag je je als iemand anders.
Je moet je voorstellen dat je een ander bent en je doet wat deze persoon normaal doet.

Vaardigheid
Vaardigheid is de mogelijkheid om iets goed te doen.
Als je een vaardigheid hebt om iets te doen, dan ben je daar echt goed in.
Er zijn veel verschillende vaardigheden.
Als je een vaardigheid hebt om te koken, dan kun je smakelijke gerechten maken.
Als je een vaardigheid hebt om te schilderen, dan kun je mooie schilderijen maken.

Peer to peer vaardigheden
Peer to peer vaardigheden gaan over hoe je met een of meer mensen communiceert.
Het gaat ook over hoe je reageert op wat iemand zei of deed.
Het gaat over leren hoe je moet werken met andere mensen.

Inclusieve vaardigheden
Inclusieve vaardigheden gaan over inclusie en een persoonsgerichte aanpak.
Een persoonsgerichte aanpak betekent dat alles wat we doen, moet zorgen voor de behoeften van de persoon.
Met inclusieve vaardigheden kun je een belangrijke burger in je gemeenschap worden.
Als je inclusieve waarden leert, kan dat je helpen om een leven van goede kwaliteit te hebben.

Praktische vaardigheden
Praktische vaardigheden betekent dat je anderen kunt ondersteunen door ze jouw ervaringen te vertellen.
De ervaringen kunnen uit verschillende gebieden van je leven zijn.
Het gaat over het verbinden van jouw eigen ervaringen met die van andere mensen en hoe je deze gebruikt als je iemand ondersteunt.