Trainingspakket

O

Trainingspakket

Mensen met verstandelijke beperkingen hebben het recht om beslissingen te maken.

Zij hebben ook het recht op formele en informele ondersteuning, die varieert in type en intensiteit naar aanleiding van de behoeften die iemand heeft.

Alle vormen van ondersteuning moeten rekening houden met de rechten, de wensen en de preferenties van personen met een verstandelijke beperking.

Verschillende vormen van ondersteuning die mensen met beperkingen kunnen ondersteunen om hun rechten uit te oefenen worden steeds meer erkent: mentorschap, ervaringsdeskundigen, hulp bij communiceren, en nu ook peer support.

Dit is waarom het TOPSIDE project een innovatief proces is geweest, waarmee we mogelijkheden voor training hebben ontwikkeld voor peer supporters.

Over de TOPSIDE training

Het TOPSIDE curriculum heeft tot doel om mensen met verstandelijke beperkingen te trainen om mensen in een zelfde situatie met hun ervaring te kunnen ondersteunen. Het is ontwikkeld als een inclusief curriculum zodat iedereen mee kan doen. Daarnaast is het ontwikkeld met het idee dat ondersteuning een natuurlijk proces tussen mensen is. We geven en gebruiken allemaal ondersteuning in een informele situaties op verschillende terreinen in het leven en binnen allerlei relaties.

Vaardigheden die een peer supporter zal leren zijn onder anderen hoe zij beter kunnen communiceren, hoe ze iemand op een goede manier kunnen ondersteunen, en hoe ze met iemand kunnen meeleven.

Peer supporters leren hoe zij voorbeelden uit hun eigen ervaring, en wat zij daar zelf van geleerd hebben, in kunnen zetten om anderen te ondersteunen.

De training richt zich ook op verschillende waarden die de peer supporter kan adopteren: inclusie, persoonsgericht werken, Sociale Rollen Versterking en burgerschap in je eigen gemeenschap.

Het doel is om mensen met verstandelijke beperkingen te ondersteunen om de volgende waarden, competenties en vaardigheden te versterken of te leren voor in hun rol als peer supporter:

  • Vaardigheid om relaties te vormen
  • Respect voor de persoon en zijn/haar omstandigheden
  • Open houding, zonder vooroordelen
  • Respect voor beslissingen
  • Manipulatie vermijden
  • De status van een peer supporter begrijpen; niet pronken of boven iemand staan
  • Zich gedragen als een “gast” in het leven van de ander
  • Vaardigheid om verschillende ervaringen aan elkaar te relateren
  • Vertrouwens-waardig (begrip van privé informatie, vertrouwelijkheid, …)
  • Inclusieve houding

Mensen met verstandelijke beperkingen leren het best als de stof gerelateerd is aan het ‘echte leven’ en als zij hun rol als Peer Supporter kunnen oefenen. Geleidelijk kunnen zij hun rol als peer supporter steeds beter beoefenen. Daarom helpt het als er een duidelijk plan is voordat men mensen gaat zoeken en trainen.

Om de materialen op de meest efficiënte manier te gebruiken is het goed om samen te werken met een trainer met een verstandelijke beperking. Hij of zij heeft een sleutelrol in de ontwikkeling en aanpassingen van de training die jullie samen in elkaar zetten en geven. Hij of zij geeft ook aan de trainer aan wat hij/zij denkt dat op dat moment relevant is voor de groep. Ook komt deze trainer met eigen ervaring waar de groep wat mee kan.

De ontwikkeling van het curriculum

Het proces waarin we het curriculum hebben ontwikkeld was een belangrijk deel van het TOPSIDE project. Het curriculum is getest in een periode van 6 maanden, met meer dan 40 uur training in elk van de 6 deelnemende project landen: Tsjechië, Finland, Nederland, Roemenië, Schotland en Spanje.

Een Europees team van trainers en co-trainers met verstandelijke beperkingen werkten meer dan twee jaar samen om het curriculum en de andere materialen te ontwikkelen.

De landen die meededen aan dit project kwamen uit verschillende regio’s in Europa, met een andere geschiedenis en hele verschillende ondersteuningsmogelijkheden voor mensen met verstandelijke beperkingen. Het samenwerkingsproces is heel stimulerend geweest.

Een belangrijk document, het VN Verdrag inzake  de rechten van mensen met beperkingen, was een richtlijn in het werk van alle betrokkenen.

Op methodologisch niveau hebben de partners zich eerst geconcentreerd op het verduidelijken van de rol van peer supporter en het stellen van grenzen. Toen het profiel van de peer supporter gedefinieerd was deelden de partners concrete oefeningen en werkvormen die in hun landen gebruikt werden om deze vaardigheden te leren. Dankzij een serie van bijeenkomsten konden zij goede voorbeelden en oplossingen delen, bijvoorbeeld over het werk van de trainer met een verstandelijke beperkingen en wat hiervoor nodig was. Als laatste hielden alle partners bij wat binnen hun eigen ontwikkeling de geleerde lessen waren. Al deze materialen zijn op deze website bij elkaar gebracht. Zij vormen de TOPSIDE training.

Het Kwaliteits-Team bestond uit een aantal experts die tijdens dit proces vragen stelden over het werk, en reflecteerden op de uitkomsten hiervan. Hun kritische blik is heel nuttig geweest om onze zwakheden en prestaties te erkennen.

De rol van de peer supporter

Peer supporters kunnen mensen ondersteunen die deze mogelijkheden niet voor zichzelf zien. Een peer supporter kan voor hen de ogen openen en nieuwe kansen laten zien.

Een Curriculum gebaseerd op vaardigheden

Het programma van de training moet in elkaar gezet worden op een manier waarbij alle vaardigheden die getraind worden verankerd zijn in echte levenssituaties. Vaardigheden worden gaandeweg geleerd en versterkt onder elk onderwerp, zoals wordt beschreven in de richtlijnen voor trainers.

De vaardigheden kunnen onderverdeeld worden in 3 categorieën.

  1. Peer naar Peer vaardigheden: Dit gaat over communicatie, reactie, empathie in een 1 op 1 situatie of in een groep.
  2. Inclusieve waarden en vaardigheden: Dit gaat over inclusie, persoonsgericht denken, sociale rollen versterking, burgerschap in onze maatschappij
  3. Pragmatische vaardigheden: Gaat over het relateren van levenservaringen vanuit verschillende situaties (huis, rechten, werk, etc.)  en kwaliteit van leven in relatie tot inclusie. Door deze kennis aan de vaardigheden toe te voegen kunnen peer supporters anderen ondersteunen.

De volgende tabel laat alle drie de categorieën en bijbehorende vaardigheden zien: